ਸਕੂਲ ਖੇਡ ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਸਟਾਕ ਰਜਿਸਟਰ (Stock Register) ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀਏ: ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ
ਪਿਆਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਥੀਓ, ਸਕੂਲ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਡਿਟ (Audit/Checking) ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਟਾਕ ਰਜਿਸਟਰ ਦਾ ਸਹੀ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾਂਗੇ ਕਿ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲਾ (Consumable) ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਸਾਮਾਨ (Non-consumable) ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਕੰਡਮ (Condemn) ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖੋ:
ਇਹ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?: ਉਹ ਸਾਮਾਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਰ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਡਮੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ (ਗੋਲਾ), ਡਿਸਕਸ, ਵਾਲੀਬਾਲ/ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੇ ਪੋਲ, ਸਟਾਪ ਵਾਚ, ਹਾਕੀ ਪੋਸਟ, ਨੈੱਟ, ਟਾਈਕਵਾਂਡੋ ਮੈਟਸ ਆਦਿ।
ਸਟਾਕ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਨਮੂਨਾ (Sample Table):
| ਮਿਤੀ | ਬਿੱਲ ਨੰਬਰ | ਫਰਮ ਦਾ ਨਾਮ | ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ | ਆਇਆ ਸਾਮਾਨ (In) | ਬਾਕੀ ਸਟਾਕ (Balance) | ਦਸਤਖਤ ਅਧਿਆਪਕ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10-04-2026 | Bill-142 | ਪਟਿਆਲਾ ਸਪੋਰਟਸ | ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ (लोहे ਦਾ - 4Kg) | 02 ਨਗ | 02 ਨਗ | ---ਤਸਦੀਕ--- |
| 15-05-2026 | Bill-205 | ਖੰਨਾ ਸਪੋਰਟਸ ਹਾਊਸ | ਟਾਈਕਵਾਂਡੋ ਮੈਟਸ (Interlocking) | 10 ਨਗ | 10 ਨਗ | ---ਤਸਦੀਕ--- |
ਇਹ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?: ਉਹ ਸਾਮਾਨ ਜੋ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਰਤੋਂ (Consumption) ਦਿਖਾ ਕੇ ਸਟਾਕ ਨਿਲ (Nil) ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਮੈਦਾਨ ਮਾਰਕਿੰਗ ਵਾਲਾ ਚੂਨਾ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ (Shuttle cocks), ਕ੍ਰਿਕਟ ਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਬਲੈਡਰ, ਫਸਟ-ਏਡ ਦਾ ਸਾਮਾਨ (ਪੱਟੀਆਂ, ਸਪਰੇਅ) ਆਦਿ。
ਸਟਾਕ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਨਮੂਨਾ (Sample Table):
| ਮਿਤੀ | ਬਿੱਲ / ਵੇਰਵਾ | ਆਇਆ ਸਾਮਾਨ (In) | ਵਰਤਿਆ ਸਾਮਾਨ (Out) | ਬਾਕੀ ਸਟਾਕ (Balance) | ਰਿਮਾਰਕਸ / Consumption ਵੇਰਵਾ |
|---|---|---|---|---|---|
| 02-05-2026 | Bill-89 (ਚੂਨਾ ਮਾਰਕਿੰਗ) | 50 Kg | 00 | 50 Kg | ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ |
| 15-05-2026 | ਜ਼ੋਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਮਾਰਕਿੰਗ | 00 | 20 Kg | 30 Kg | ਗਰਾਊਂਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ |
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਾਮਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਰਜ (Write-off) ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ:
- ਸੂਚੀ (List) ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ: ਖੇਡ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਪੱਕੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ: ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 3-ਮੈਂਬਰੀ ਕੰਡਮੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ, ਖੇਡ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਆਪਕ)।
- ਮਤਾ (Resolution) ਲਿਖਣਾ: ਕਮੇਟੀ ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਦੇ ਪੇਜ 'ਤੇ ਮਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਸਾਮਾਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
- ਨੀਲਾਮੀ (Auction): ਜੇਕਰ ਸਾਮਾਨ ਕਬਾੜ (ਜਿਵੇਂ ਲੋਹਾ) ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਕੇ ਪੈਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਾਤੇ/ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਟਾਕ 'ਨਿਲ' ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।