ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਨ ਸਮਗਰਾ ਸਿੱਖਿਆ (Samagra 2026-27) - ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜਟ ਵੇਰਵਾ

ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਨ

ਸਮਗਰਾ ਸਿੱਖਿਆ (Samagra 2026-27) - ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼, ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜਟ ਵੇਰਵਾ

1 ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਆਮ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ

• ਉਦੇਸ਼: ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ (Safety & Security) ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ।
• ਯੋਗ ਜਮਾਤਾਂ: ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 6ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
• ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ 2 ਮਹੀਨੇ (60 ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ) ਹੋਵੇਗਾ।
• ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਮਾਂ (Period): ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 45 ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1 ਘੰਟਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਕੂਲ ਮੁੱਖੀ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ (Physical Education) ਜਾਂ ਆਪਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
• ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ: ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

2 ਗ੍ਰਾਂਟ ਅਤੇ ਬਜਟ ਵੰਡ (Grant & Budget Details)

ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕੂਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਵੰਡ ਹੇਠਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

ਕੁੱਲ ਗ੍ਰਾਂਟ (Total Grant)

₹13,200/-

ਪ੍ਰਤੀ ਸਕੂਲ ਕੁੱਲ ਬਜਟ

ਕੋਚ ਦਾ ਮਾਨਭੱਤਾ

₹10,000/-

@ ₹5,000/- ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ (2 ਮਹੀਨੇ)

ਸਮਾਨ ਲਈ ਬਜਟ (Equipment)

₹3,200/-

ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਇਕੁਇਪਮੈਂਟ ਲਈ

3 ਕੋਚ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ

• ਸਕੂਲ ਮੁੱਖੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਾਟੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੇਵਲ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਕਾਬਿਲ ਕੋਚ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
• ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾ/ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ Black Belt ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਕੋਚ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
• ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਸਬੰਧਤ ਕੋਚ ਦਾ ਯੋਗਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਅਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਪੱਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਆਦਿ) ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

4 ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ Weight Categories (ਭਾਰ ਵਰਗ)

ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ 8 ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ (Weight Categories) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ:

6ਵੀਂ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤਾਂ ਲਈ (4 ਵਰਗ)

-35 kg -40 kg -45 kg +45 kg

9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤਾਂ ਲਈ (4 ਵਰਗ)

-40 kg -45 kg -50 kg +50 kg

5 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ

ਕ) ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ

• ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਕਤ 8 ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰ ਵਰਗ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਫ਼ਤਰ (ਸੈ.ਸਿ.) ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ।

ਖ) ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ

• ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵੀ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 8 ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ।
• ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
• ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ Memento (ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
• ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ (ਸੈ.ਸਿ.) ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਦੇਖਰੇਖ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੈਫਰੀ, ਜੱਜ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਮਾਨਭੱਤਾ (Honorarium) ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ

• ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵੀ 8 ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਹਰੇਕ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਰਾਜ (State) ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ।
• ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਨਗਦ ਇਨਾਮ (Cash Prizes) ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
• ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ (ਸੈ.ਸਿ.) ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰੈਫਰੀ/ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਮਾਨਭੱਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਘ) ਰਾਜ (State) ਪੱਧਰ

• ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਾਇਜ਼ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ।
• ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਨਗਦੀ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

6 ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹਦਾਇਤਾਂ

• SMC ਰਾਹੀਂ ਖਰਚਾ: ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਸਕੂਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀਆਂ (SMC) ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਸਟਾਕ ਰਜਿਸਟਰ: ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ/ਇਕੁਇਪਮੈਂਟ ਦਾ ਇੰਦਰਾਜ Stock Register ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
• PFMS (EAT Module): ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ Monitoring ਲਈ ਖਰਚਾ Public Financial Management System (PFMS) Portal ਦੇ EAT Module ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
• PRABANDH Portal: ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੋਰਟਲ (PRABANDH Portal) 'ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।
• ਪਾਲਣਾ: ਉਕਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।