ਪੰਜਾਬ 2000 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ PTI ਭਰਤੀ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ: ਸਿਰਫ਼ D.P.Ed ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ ਯੋਗ
DPE PATHSHALA: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ 2000 PTI (Physical Training Instructor) ਭਰਤੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਲੰਬਾ ਵਿਵਾਦ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ 19 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ Speaking Order (ਆਰਡਰ ਨੰ: E 702030) ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਸੀ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਕੇਸ?
ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ 18.07.2025 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਮਾਤਾਂ (ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ) ਲਈ 2000 PTI ਅਸਾਮੀਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ 12ਵੀਂ ਦੇ ਨਾਲ 2 ਸਾਲ ਦਾ D.P.Ed./C.P.Ed ਡਿਪਲੋਮਾ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ B.P.Ed. ਅਤੇ M.P.Ed. ਡਿਗਰੀ ਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ 'ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੇਸ (2010)' ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਰਿਵਿਊ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
SCERT ਐਕਸਪਰਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ
ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ SCERT ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਲੇਬਸ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ:
- B.P.Ed. ਅਤੇ M.P.Ed. ਉੱਚੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ (Class 1-5) ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ D.P.Ed ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
- ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਪੱਧਰ (Learner-stage) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ D.P.Ed (ਪੁਰਾਣਾ C.P.Ed) ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ।
ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ (AG) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਏ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ। AG ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ 18.03.2026 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ D.P.Ed. ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੱਖਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ-ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਅਤੇ 16 (ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
⚠️ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ (Conclusion):
1. ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (PTI) ਸਰਵਿਸ ਰੂਲਜ਼, 2025 ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2. ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਰਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਸੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਬਲੌਗ ਨਿਚੋੜ (Conclusion)
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇਸ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ 2000 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ PTI ਭਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ D.P.Ed / C.P.Ed ਡਿਪਲੋਮਾ ਹੋਲਡਰ ਹੀ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਜਿਵੇਂ B.P.Ed ਜਾਂ M.P.Ed ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਭਰਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਆਰਡਰ ਸਮਰੱਥ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਰਕਿਰਤ ਕੌਰ ਚੰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
