📝 ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਗਾਈਡ (ਸੈਸ਼ਨ 2026-27)
ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਦੇ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਗਾਈਡ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਾਪੀ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
📌 ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨੋਟ: ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਮਹਿੰਗੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨੋਟ ਬੁੱਕ ਨਾ ਲਗਵਾਈ ਜਾਵੇ। ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਨੋਟ ਬੁੱਕ (ਕਾਪੀ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਵੇਲੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਿੱਟ (Sports Kit) ਪਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
👦 ਜਮਾਤ 8ਵੀਂ (Class 8th) ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਲੇਬਸ
🏃 ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟਸ
- ⭐ ਟਰੈਕ ਇਵੈਂਟਸ (ਦੌੜਾਂ): 100 ਮੀਟਰ, 200 ਮੀਟਰ, 400 ਮੀਟਰ, ਅਤੇ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ।
• ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ: 50 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਦੌੜ।
• ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ: 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੌੜ। - ⭐ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟਸ (ਜੰਪ ਅਤੇ ਥਰੋਅ): ਲੰਬੀ ਛਾਲ (Long Jump) ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਛਾਲ (High Jump)।
• ਕ੍ਰਿਕਟ ਬਾਲ ਸੁੱਟਣਾ ਜਾਂ ਗੋਲਾ ਸੁੱਟਣਾ (ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ 6 ਪੌਂਡ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ 4 ਪੌਂਡ)।
🎮 ਮੁੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੋਣ (Sports Groups)
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ (ਹਰੇਕ ਖੇਡ ਦੇ 5 ਅੰਕ ਹਨ):
- 🟢 ਗਰੁੱਪ 1: ਯੋਗਾ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਹਾਕੀ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਖੋ-ਖੋ।
- 🔵 ਗਰੁੱਪ 2: ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਕਬੱਡੀ, ਤੈਰਾਕੀ, ਜਮਨਾਸਟਿਕ, ਗੱਤਕਾ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ, ਸਾਫਟ ਬਾਲ, ਫੁੱਟਬਾਲ।
- 🤸 ਗਰੁੱਪ (ਸ) ਕਿਰਿਆਵਾਂ: ਯੋਗਾ, ਲੋਕ ਨਾਚ, ਕੈਲਿਸਥੈਨਿਕਸ (ਜਮਨਾਸਟਿਕ ਕਸਰਤਾਂ), ਛੋਟੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ ਰੀਲੇਅ ਦੌੜਾਂ।
🏃 ਜਮਾਤ 10ਵੀਂ (Class 10th) ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਲੇਬਸ
⚡ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟਸ
- ⭐ ਟਰੈਕ ਇਵੈਂਟਸ (ਰੇਸਾਂ): 100 ਮੀਟਰ, 200 ਮੀਟਰ, 400 ਮੀਟਰ, 800 ਮੀਟਰ, ਅਤੇ 3000 ਮੀਟਰ ਦੌੜ।
• ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ ਹਰਡਲ: 110 ਮੀਟਰ (ਉਚਾਈ 96.4 ਸੈ.ਮੀ., 10 ਹਰਡਲਾਂ)
• Lੜਕੀਆਂ ਲਈ ਹਰਡਲ: 100 ਮੀਟਰ (ਉਚਾਈ 76.2 ਸੈ.ਮੀ., 8 ਹਰਡਲਾਂ)
• ਰੀਲੇਅ ਰੇਸ: 4 x 100 ਮੀਟਰ ਰੀਲੇਅ ਦੌੜ। - ⭐ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟਸ: ਹੈਮਰ ਥਰੋਅ, ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ, ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋਅ, ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ, ਲੰਬੀ ਛਾਲ, ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਤਿਹਰੀ ਛਾਲ, ਅਤੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ।
🎮 ਮੁੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੋਣ (Sports Groups)
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ (ਹਰੇਕ ਖੇਡ ਦੇ 5 ਅੰਕ ਹਨ):
- 🟢 ਗਰੁੱਪ 1: ਕ੍ਰਿਕਟ, ਖੋ-ਖੋ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਤੈਰਾਕੀ, ਲਾਨ-ਟੈਨਿਸ।
- 🔵 ਗਰੁੱਪ 2: ਹਾਕੀ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਸਾਫਟ ਬਾਲ, ਜੂਡੋ, ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ।
🏆 ਜਮਾਤ 12ਵੀਂ (Class 12th) ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਲੇਬਸ
💪 (A) ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟਸ (ਕੋਈ ਦੋ ਇਵੈਂਟਸ ਚੁਣੋ)
- ⭐ ਰੇਸਾਂ (Track): 100 ਮੀਟਰ, 200 ਮੀਟਰ, 400 ਮੀਟਰ, 800 ਮੀਟਰ, ਅਤੇ 3000 ਮੀਟਰ ਦੌੜ।
• ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ 110 ਮੀਟਰ ਹਰਡਲ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ 100 ਮੀਟਰ ਹਰਡਲ ਰੇਸ।
• ਰੀਲੇਅ ਦੌੜ: 4 x 100 ਮੀਟਰ ਰੀਲੇਅ (ਲੜਕੇ/ਲੜਕੀਆਂ)। - ⭐ ਜੰਪ ਅਤੇ ਥਰੋਅ (Field): ਹੈਮਰ ਥਰੋਅ, ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ, ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋਅ, ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ, ਲੰਬੀ ਛਾਲ, ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਤਿਹਰੀ ਛਾਲ, ਅਤੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ।
🎮 (B) ਮੁੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੋਣ (ਕੋਈ ਦੋ ਖੇਡਾਂ ਚੁਣੋ)
- 🟢 ਗਰੁੱਪ 1: ਕ੍ਰਿਕਟ, ਖੋ-ਖੋ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਤੈਰਾਕੀ, ਲਾਨ-ਟੈਨਿਸ।
- 🔵 ਗਰੁੱਪ 2: ਹਾਕੀ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਸਾਫਟ ਬਾਲ, ਜੂਡੋ, ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ।
📊 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ (Marking Structure)
| 🏅 ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ | 📝 ਵੇਰਵਾ (Details) |
|---|---|
| ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ | ਸਕੂਲ, ਜ਼ੋਨਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਰਾਜ (State), ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ (National) ਪੱਧਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ। |
| ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡ | ਸਧਾਰਨ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਨਿਯਮ, ਸੁੰਦਰ ਚਾਰਟ ਜਾਂ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅੰਕ। |
| ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (Viva Voce) | ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ। |
💡 DPE ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸੁਝਾਅ: ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਕਾਪੀ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖ ਲੈਣ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ ਜੀ!